Home / Sức khỏe / Hiểu rõ về ấm tử sa Nghi Hưng tại Việt Nam – tracu.com.vn

Hiểu rõ về ấm tử sa Nghi Hưng tại Việt Nam – tracu.com.vn

 

Hiểu rõ về ấm tử sa Nghi Hưng đang được bày bán

 

Thưởng chè là một tập quán trong cuộc sống thường ngày đã có lâu đời ở Việt Nam. Tùy điều kiện làm việc, khí hậu từng vùng miền mà mỗi nơi có cách uống trà và dùng dụng cụ pha trà không giống nhau đôi chút. Hiện nay việc dùng chè cũng dần phổ biến với quý khách kể cả những bạn trẻ. Dần dần thú sưu tầm ấm tử sa cũng đã phát triển, việc chơi ấm nó cần sự chu đáo, tinh tế trong thời gian dài

Trong bài viết này, chủ yếu Trà Cụ muốn giúp bạn đọc hiểu rõ về am tu sa đang bày bán cùng với sản phẩm gốm sứ, ngày một nhiều ở những cửa hàng…

Trình độ Tạo hình ấm Tử sa - tracu.com.vn

Là người thích ấm tử sa, chắc ai cũng từng nghe nói:
“Thứ nhất Thế Đức gan gà
Thứ nhì Lưu Bội thứ ba Mạnh Thần”

Thế Đức, Lưu Bội và Mạnh Thần là 3 loại ấm chè làm từ đất tử sa, mà ngày nay người nào còn được, thì người đó chính là chủ nhân của các đồ vật trân ngoạn vô giá. Khoảng 5 năm trở lại đây, cùng với đồ dùng gốm sứ, những thương lái Trung Hoa còn mang tới thị trường Việt Nam rất nhiều ấm, chén, bộ đồ trà và vật dụng làm bằng nguyên liệu tử sa, bắt đầu xuất hiện các cửa hàng bán lẻ và giới chơi ấm Tử sa (sưu tập), cùng với việc uống các loại Tra thiet quan am

Chủng loại ấm Tử sa bày bán trên thị trường nước ta rất đa dạng, có các món tinh xảo, bắt mắt, nhưng chưa thấy xuất hiện các chiếc ấm độc đáo của mặt hàng gốm Tử sa (kể cả các chiếc ấm được các cửa hàng cất gói rất “bí mật”, nói là chỉ để cho người quen, sành điệu!). Về chất lượng và giá thành thì thượng vàng hạ cám, bất kể giá nào cũng có. Từ chiếc ấm tạo hình bằng tay nghề vụng về, tới các chiếc bày tại lồng kính có vẽ họa tiết và bài thơ, kèm dấu triện, được niêm yết giá cực cao. Nhìn chung, mặt hàng ấm Tử sa được các lái buôn đưa vào thị trường VN, phổ biến có 3 loại:

1. Loại ấm ít tiền đã nói ở trên, hay những “bộ đồ trà” với đủ bộ sậu: Khay, ấm, đĩa, tách và dụng cụ pha trà nhưng giá bán chỉ từ hai, ba trăm ngàn đồng/bộ (nên nhớ, người sành chơi ấm Tử sa chỉ cốt coi trọng chiếc ấm, ít ai uống trà bằng chén Tử sa, vì không nhìn thấy màu sắc của chè).

2. Loại ấm thông dụng, có thể hãm trà Trà Long Tỉnh dùng hàng ngày, dùng cho một,hai hoặc nhiều người.

3. Loại ấm giống cổ, dành cho người sưu tập. Dạng này thường nhái kiểu dáng ấm xưa, hay làm giả sản phẩm nổi tiếng của các nghệ nhân đương thời trong ngành chế tạo gốm tử sa, với đầy đủ dấu triện ở đáy, nắp và quai ấm. Trước khi đem bán, các ấm này thường được chôn dưới đất một thời gian, hoặc ngâm trong cặn nhớt, mực tàu, cho cũ đi, để làm ra vẻ cổ.

Ngoài 3 loại kể trên, các chiếc ấm Tử sa tiền triệu trở lên đòi hỏi người chơi phải có hiểu biết nhất định về ấm tử sa, mới có thể phân biệt thật giả. Cũng cần biết đến, tại TQ sau Cách mạng văn hóa, kĩ thuật chế tạo gốm tử sa được nhà nước chủ trương phục hồi, ngoài việc nổi lên những nghệ nhân bậc thầy chế tác ra chiếc ấm tinh tế, hoàn hảo, chẳng những không thua sút những danh gia ngày xưa, mà tài năng của họ còn được khoa học, kỹ thuật tiên tiến trợ giúp, đã cho ra đời những chiếc ấm mới hoặc giả cổ tinh diệu đến mức…thần kinh qủy sợ. Ngay từ những ngày đầu ấm Tử sa thịnh hành trở lại, tại TP.Thượng Hải đã xuất hiện hàng nhái, hàng giả. Năm 1979 ấm Tử sa Nghi Hưng được Công ty Trân Bảo nhập vào Đài Loan, thì năm 1980 ở đây cũng có hàng giả. Bạn đầu, do trình độ làm nhái chưa tốt nên dễ nhận biết, hiện nay muốn phân biệt ấm Tử sa thật-giả, có người nói phải nhờ đến chuyên gia giám định đồ cổ mới đảm bảo chính xác! Đối với những người chuyên sưu tập, do am hiểu về lịch sử cũng như quá trình sản xuất ấm Tử sa, kết hợp với quan sát cốt gốm, quá trình tạo hình và họa tiết trên ấm, nên chỉ cần “nhìn bằng mắt, cảm thụ bằng tay”, họ có thể phân biệt được hàng thật, hàng giả.

Nguồn gốc am tu sa nghi hung

Thành phố Nghi Hưng, trước là huyện Nghi Hưng thuộc tỉnh Giang Tô, nằm ở bờ hồ Tam Giác Châu chảy ra Trường giang, vị trí cách bờ Tây Thái Hồ (Vô Tích) 64km, cạnh tỉnh An Huy. Truyền thống gốm sứ Nghi Hưng có bề dày lịch sử hơn 5.000 năm, tương truyền Phạm Lãi và Tây Thi sau khi giúp Câu Tiễn diệt nước Ngô, đã cùng nhau đến Nghi Hưng sống một đời ẩn dật, lấy nghề nặn gốm làm thú vui. Gốm Nghi Hưng được định hình từ nhà Tống-Nguyên, đến đời Minh-Thanh mới phát triển mạnh, trong đó ấm tử sa có các tính năng công dụng, phong cách tạo hình ấn tượng được xem là “bông hoa của kinh đô gốm” đã được nhiều người ở thế giới biết đến.

Về việc tìm ra nguyên liệu tử sa, truyền thuyết kể rằng: Vào thời xa xưa, có người thầy tu cứ mỗi lần đi qua thôn Thục Sơn- Nghi Hưng thì đều hô rao to “Mại phú quý thổ, mại phú quý thổ!” ( Bán đất giàu sang đây), mọi người dân bản địa hiếu kỳ chỉ nhìn ông rồi bỏ đi. Thầy tu thấy người dân không để ý, không ai phản ứng gì, càng cố gắng rao thật to “Quý bất dục mãi, mãi phú như hà ?” (Không muốn mua quý, thì làm sao giàu được). Rồi dẫn mọi người trong thôn đến chỗ mà ông gọi là “Phú quý thổ”, nằm trong hai ngọn núi Thanh Long và Hoàng Long (trấn Đinh Thục). Ở chỗ này, mọi người tìm thấy đất sét có 5 màu: đỏ, vàng, xanh lục, xanh lam và tím, dùng làm gốm rất tốt.

Tử sa là nguồn chất liệu từ tự nhiên có chất đất nhỏ mịn, hàm lượng chất sắt cao, kết dính tốt, nhất là khi sử dụng làm đồ vật nhỏ, tinh xảo như ấm trà. Những đặc điểm của ấm tử sa thời xưa đã được biết tới

1. Dùng để pha chè Tra o long không mất đi nguyên vị của trà, ”Sắc,hương,vị giai uẩn” (giai uẩn có nghĩa là tiềm tàng). Văn Chấn Hanh đời Minh viết ở tập Trường vật chí: “Ấm Tử sa sử dụng pha chè chuẩn nhất, đóng nắp thấy mùi vị, giữ nhiệt lâu”.

2. Trên ấm có các lỗ thông khí kép nhỏ li ti, dùng một thời gian có thể hấp thu hương vị trà, chỉ cần đổ nước nóng vào là có hương vị chè.

3. Nước trà hãm trên ấm để đấy mấy ngày không bị thiu.

4. Ấm tử sa sử dụng càng lâu ấm càng nhuận sắc, tươi mới, Ngô Kiến đời Thanh nói: “Ấm Tử sa hãm trà hàng ngày, năng lau chùi sẽ tươi mới”. Tham khảo cach duong am tu sa

5. Ấm Tử sa có đặc điểm chịu được sự thay đổi nhiệt độ nóng lạnh tức thời mà không hề rạn nứt, giữ nhiệt tốt, không may chạm vào thân ấm không bị bỏng.

Theo tài liệu khảo cổ, năm 1976 khi khai quật vùng núi Dương Tiện thuộc huyện Nghi Hưng, các nhà khảo cổ đã phát hiện di chỉ lò gốm Tử sa có từ đời Tống (960-1297), nhưng, phải đến đời Minh phương thức chế tạo các sản phẩm độc đáo, trong đó có ấm trà mới phổ biến. Theo sách Dương Tiện mính hồ lục của tác giả Châu Cao Khởi ghi chép, thì Cung Xuân là người đầu tiên đem ấm Tử sa từ một loại ấm thủ công thô sơ thành sản phẩm nghệ thuật sáng tạo có tiếng ở thời Gia Tĩnh và Chính Đức (triều Minh). Tương truyền, Cung Xuân là gia đồng theo hầu chủ nhân Ngô Di Sơn đang học ở chùa Kim Sa (Nghi Hưng). Ở chùa có lão sư già tạo hình ấm trà tinh tế, Cung Xuân đã lén học nghề chế tác ấm chè ơ ông ta. Có lần, Ngô Di Sơn nhìn thấy những ấm chè từ Cung Xuân chế tác ra, tuy đơn giản chất phát nhưng kiểu dáng thanh lịch vô cùng, liền nói làm tiếp vài sản phẩm, rồi bảo những bậc thức giả đến thưởng lãm, tất cả đều hết lời ca ngợi, tán dương. Từ đó ấm Cung Xuân bắt đầu có tiếng và mấy năm sau thì thành danh, mọi người lúc đó tranh nhau mua, đến nỗi ở giới chơi ấm cổ ngoạn có câu: ”Ấm Cung Xuân quý hơn vàng ngọc”.

Nghệ thuật Chế tác ấm Tử sa

Hình dạng ấm Tử sa có thể rất đa dạng và được nói đến ở bốn chữ “Thiên hình vạn trạng”, nhưng tựu trung những ấm tử da chế tác ra dựa trên 3 phương pháp chế tác đơn giản:

1.Tạo hình ấm trà Tử sa dáng hình học – Áp dụng các nét hình học để tạo ra đò dùng, trang trí trên thân ấm, bao gồm 2 phương pháp chế tác chính:

A- Làm ấm tròn: Hình dáng ấm Tử sa dạng tròn chủ yếu do những nét cong có định hướng và độ cong không giống nhau làm lên, đặc biệt coi trọng 5 yếu tố:  tròn đầy, chặt chẽ, hài hòa, vững chãi và uyển chuyển. “Tròn, vững, cân, chính” là điểm bắt buộc nghệ nhân tạo hình ấm phải tuân thủ. Thân ấm, miệng ấm, nắp, đáy, vòi, vai, eo phải cân xứng. Trong cương có nhu, dày mà không nặng, cân đối mà không thô kệch, có da có thịt.

B- Chế tác ấm vuông: Ấm có kiểu vuông còn gọi là ấm Phương chung, chủ yếu do những đường thẳng có độ dài, ngắn không như nhau tạo lên. Được gọi là ấm vuông, nhưng có thể là hình khối 4,6 hoặc 8 cạnh. Cấu trúc đường nét liền lạc, góc cạnh cân đối, cho cảm giác thanh thoát. Đường thẳng đứng và đường ngang là chủ đạo; đường cong, uốn góc là phụ; trục và đường chân trời phải cân đối, chính xác. Núm và nắp ấm tương ứng với thân, 3 chỗ cong của vòi ấm và tay cầm tương ứng trước sau, tạo sự gần gũi, dễ nhìn.

2- Chế tác ấm Tử sa dạng tự nhiên: Những nghệ nhân đã áp dụng trí tưởng tượng, qua phương pháp nghệ thuật cách điệu hình ảnh, sự vật trong đời sống lên hình thể vật dụng. Hoặc ở miệng ấm, quai, nắp, núm và các phần dễ thấy ở thân ấm được điêu khắc…các hình ảnh tinh tế hay cách điệu. Sinh ra từ tự nhiên mà vượt trội tự nhiên là tiêu chí sáng tạo của các nghệ nhân theo trường phái này.

3- Tạo hình ấm Tử sa có họa tiết khắc nổi: Trên dưới đối xứng, thân hòa với nắp, hình thể cân đối, hoa văn rõ nét. Chọn góc nhìn trực diện từ trên xuống, thân ấm và họa tiết hòa hợp, sắp xếp tỉ mỉ, có độ nông sâu, phân rõ tối sáng.

Hiện nay, do mức độ cung cầu đã xuất hiện dạng ấm Tử sa kết hợp 2 hoặc cả 3 phương pháp tạo hình nói trên. Bằng sự tài hoa và sự sáng tạo không dừng, nhiều nghệ nhân đã bước vào cảnh giới vô vi các chiếc ấm Tử sa “không vuông không tròn”, hoặc “vuông không chỉ một kiểu, tròn không chỉ một dạng”. dáng ấm tử sa phổ biến các bạn có thể xem qua.

About vipseo

Check Also

Dầu tràm gió mua tại khu vực nào – tinhdautram.info

Địa chỉ bán tinh dầu tràm – Với các lợi ích tuyệt vời như tăng ...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *